Bouwen op het Bijbelse fundament

In gesprek met Jan-Hein Staal, nationaal voorganger van BCC Nederland

Wat de gemeente vanaf het begin heeft gevormd, is ook vandaag nog ons fundament: de boodschap van de eerste apostelen, die ons de weg wijst naar een persoonlijk leven met Christus. Voorganger Jan-Hein Staal is dankbaar dat deze boodschap doorwerkt in deze tijd, in harten van mensen die bouwen op dit fundament, in hun eigen leven en in het gemeenteleven.

Dit artikel komt uit het jaarverslag 2025 van BCC Nederland.

Wie met Jan-Hein spreekt, merkt het gelijk: er is veel wat hem op zijn hart ligt. Af en toe onderbreekt hij zichzelf om terug te gaan naar het onderwerp. Jan-Hein daagt je uit om, zoals hijzelf vaak zegt, wat “uit te zoomen”, en naar het grotere geheel te kijken. Dat zorgt voor een beter begrip en helpt om de dingen in perspectief te zien.

Terugkijkend op het afgelopen jaar en vooruitkijkend naar de tijd die voor ons ligt, komt hij steeds uit bij dezelfde kernboodschap: we zijn als gemeente geënt op de oorsprong, de eerste christengemeente zoals in de Bijbel beschreven.

Geënt op de bron

“Het interessante is dat we heel sterk op de bron zijn gericht,” zegt hij aan het begin van het gesprek. Die bron is allereerst de boodschap die Jezus voor de mensen had en het onderricht dat Hij aan zijn discipelen gaf. Die boodschap brandde in de harten van de apostelen in de eerste christengemeenten. “Petrus, Jakobus en Johannes hadden Jezus persoonlijk meegemaakt en Zijn leven van dichtbij gezien,” vertelt Jan-Hein. “Later kwam Paulus erbij als apostel, nadat Jezus zichzelf aan hem had geopenbaard. Wat de apostelen schreven in hun brieven, is voor ons als christenen nog steeds richtinggevend.”

“Wat de apostelen schreven in hun brieven, is voor ons als christenen nog steeds richtinggevend.”

Wat hem daarin opvalt, is dat de apostelen verhoudingsgewijs weinig over tijdgebonden onderwerpen schreven. “Het grootste deel van de brieven gaat over inhoudelijke zaken. Wat is er in Jezus gebeurd, toen Hij op aarde leefde? Wat betekent het om een volgeling van Hem te zijn? En wat betekent het om samen een gemeente te vormen? Daar heeft die eerste generatie over geschreven. En dat is leidend voor ons in de manier waarop wij nu zowel ons persoonlijke leven als ons gemeenteleven inrichten.”

Een lichaam met vele leden

Tijdens het gesprek komt hij meerdere keren terug op een beeld uit het Nieuwe Testament: dat van het lichaam. “In die eerste christengemeenten waren verschillende taken en diensten, en er was een brede betrokkenheid. Eén van de beelden die Paulus gebruikte is: jullie zijn het lichaam van Christus. In een lichaam zijn verschillende lichaamsdelen, maar ze werken samen als een eenheid, aangestuurd door het hoofd. Zo moet het ook in een gemeente werken, dat ieder een persoonlijke relatie heeft met het Hoofd, Christus, en van daaruit ook zijn of haar unieke plek in het geheel vindt.”

Jan-Hein is dankbaar voor de brede betrokkenheid die hij ervaart in het gemeenteleven. “Wat is het mooi om te merken hoe zusters en broeders, jong en oud, hun talenten inzetten op zoveel verschillende terreinen. Dat maakt het gemeenteleven veelkleurig. Als je alleen al denkt aan zang en muziek bijvoorbeeld, wat zijn er op dat gebied veel verschillende talenten, en wat zijn die waardevol om de boodschap van het evangelie naar voren te brengen.”

“Zo moet het ook in een gemeente werken, dat ieder een persoonlijke relatie heeft met het Hoofd, en van daaruit zijn of haar plek vindt.”

" “Wat is het mooi om te merken hoe zusters en broeders, jong en oud, hun talenten inzetten op zoveel verschillende terreinen."

Hulp uit de Bijbel voor elke levensfase

Die talenten worden ook zichtbaar in de grote inzet voor de kinderen en jongeren in onze gemeente. “Ik ben heel dankbaar voor de vele vrijwilligers die zich inzetten voor de verschillende jonge leeftijdsgroepen, met als doel dat de kinderen een basisbegrip van de Bijbelse boodschappen meekrijgen. En bovenal dat ze weten dat Jezus van ze houdt en hen wil helpen.”

En dat werk gaat door, ook daarna. Hij noemt de ‘Tweens’ die de overgang naar de middelbare school maken en met nieuwe vragen en ontwikkelingen te maken krijgen. En de jongeren, de jonge echtparen en de senioren. “Door de brede inzet van velen, is er aandacht en bemoediging voor al die verschillende doelgroepen. Als je zelf hulp hebt gekregen voor je eigen leven vanuit je persoonlijke relatie met Christus, dan krijg je een verlangen om ook anderen te helpen en te zegenen.”

“Als je zelf hulp hebt gekregen voor je eigen leven vanuit je persoonlijke relatie met Christus, dan krijg je een verlangen om ook anderen te helpen en te zegenen.”

De basis voor een persoonlijk christenleven

Leven vanuit een persoonlijke innerlijke overtuiging maakt je gedreven én blij. “Daarom is het zo belangrijk dat het geloofsleven van een christen gebouwd is op een sterk fundament.”

Jan-Hein verwijst naar de brief aan de Hebreeën, hoofdstuk zes vers één, en citeert:

“Laten wij daarom het eerste onderwijs met betrekking tot Christus laten rusten, en doorgaan tot de volmaaktheid, zonder opnieuw het fundament te leggen van bekering van dode werken en van geloof in God…”

“Daar begint het mee: bekering van dode werken en geloof in God – dat behoort tot het fundament,” zegt hij. “Geloof in God is meer dan aannemen dat Hij bestaat. Het gaat om vertrouwen: je toevertrouwen aan jouw hemelse Vader. In dat vertrouwen op zijn Vader leefde Jezus ook, dat was allesbepalend in Zijn leven. Daarmee kon hij ook zijn discipelen helpen: ‘Als de hemelse Vader zelfs voor de musjes zorgt, zou Hij dan ook niet voor jou zorgen?’”

De term ‘dode werken’ vraagt om uitleg. “Het is interessant dat het dus fundamenteel is dat je je bekeert van dode werken. Dat zijn niet per se slechte werken. Misschien bedanken anderen je er zelfs voor. Maar er mist een wezenlijke kern,” zegt hij. “Je kunt iets doen omdat je denkt dat het zo hoort, of omdat het nu eenmaal gedaan moet worden, of om eer van anderen te krijgen. Dat zit blijkbaar diep in de mens, maar die werken geven geen echte blijdschap. Blijdschap komt als iemand zich inzet voor anderen vanuit de eerste liefde tot Christus, vanuit een persoonlijke band met zijn hemelse Vader. In het begin zag men dat zo scherp dat men het zo opschreef: wil je als christen leven, dan is nummer één van het fundament: stoppen met dode werken. Ik vind dat heel treffend.”

“Wat je vanuit liefde voor Jezus en je hemelse Vader doet, dat geeft blijdschap,” zegt hij. “En vanuit die liefde ga je ook houden van je medemens. Als die liefde de drijfveer wordt om dingen te doen, dan zijn dát de goede werken waar je zelf blij van wordt en die een hulp voor anderen zijn.”

Op dat fundament kun je verder bouwen: ”Naarmate jouw geloof zich ontwikkelt, groeit de liefde en er groeit inzicht in hoe jij – zoals God jou gemaakt heeft – tot zegen voor anderen kunt worden.”

 ”Als de liefde voor Jezus de drijfveer wordt om dingen te doen, dan zijn dát de goede werken waar je zelf blij van wordt en die een hulp voor anderen zijn.”

Waar de eerste generatie over schreef is leidend voor ons in de manier waarop wij nu zowel ons persoonlijke leven als ons gemeenteleven inrichten.

Goede samenwerking

“We kunnen veel leren van hoe die eerste christengemeente zich ontwikkelde.” Jan-Hein doelt op een gebeurtenis uit Handelingen 6, iets dat hij bij verschillende gelegenheden heeft aangehaald. “De gemeente groeide sterk en kwam vaak bij elkaar, maar bij het bedienen van de tafels ontstond er gemor omdat het niet goed verliep. De apostelen zeiden:

“Het is niet behoorlijk dat wij nalaten het Woord van God te verkondigen om de tafels te dienen. Zie daarom uit, broeders, naar zeven mannen uit uw midden, van wie men een goed getuigenis geeft, vol van de Heilige Geest en van wijsheid, die wij voor deze noodzakelijke taak zullen aanstellen. Wij echter zullen volharden in het gebed en in de bediening van het Woord.”
– Handelingen 6:2-4.

Beide was dus nodig: het verkondigen van het Woord van God, en het bedienen van de tafels. En voor beide taken was het nodig dat dit werd gedaan door mensen vol van de Heilige Geest en wijsheid. Als de tafels in goede orde werden bediend, kon ook de bediening van het Woord goed tot zijn recht komen.”

En zo ziet Jan-Hein het ook nu voor zich: “Het geheel gaat functioneren als degenen die de herderlijke verantwoordelijkheid hebben, weten dat de organisatie met haar bestuurlijke en ondersteunende taken in goede handen is. En ook omgekeerd: dat degenen die zich inzetten voor die bestuurlijke en ondersteunende taken zich veilig weten en gesteund voelen door degenen met herderlijke verantwoordelijkheid.”

Hij is blij met de ontwikkelingen van de laatste jaren. “Ik ben heel dankbaar voor waar we nu staan, ook op organisatorisch gebied, als kerkgenootschap met besturen en ledenvergaderingen. Ik ervaar een goede samenwerking tussen voorgangers en degenen die bestuurlijk verantwoordelijk zijn, en dat we elkaar versterken en samen zoeken we naar het beste voor het geheel. Het is een extra zegen dat we die samenwerking ook op internationaal niveau hebben, zowel bestuurlijk als pastoraal.”

Vertrouwen voor de toekomst

Dankbaarheid voor wat we mogen ervaren, geeft ook vertrouwen voor de toekomst en een besef van verantwoordelijkheid. “Wij kunnen heel dankbaar zijn dat wij mogen leven in een democratische rechtsstaat, waar niet alleen de wil van de meerderheid bepalend is, maar waar ook de rechten van minderheden worden beschermd. Als christenen hebben wij in ons land de ruimte om naar onze geloofsovertuiging te leven. Dat is geen vanzelfsprekendheid. Je merkt dat de samenleving worstelt om vrijheden en rechten te blijven respecteren, ook als die schuren. Daarom vinden wij het belangrijk om samen met andere christelijke organisaties op te trekken als het gaat om ruimte om naar ons Bijbelse profiel te leven. En daarbij past het ons om te bidden voor de overheid, zoals Paulus ons leert in de Bijbel.”

Als Jan-Hein uit de Bijbel vertelt, zie je het voor je. Die eerste christengemeenten in de begintijd van de apostelen, die verder werkten met wat zij hadden geleerd uit het leven van Jezus. Gedreven door een brandende liefde voor Jezus en een verlangen om ook anderen over Zijn leven te vertellen.

En precies zoals die eerste apostelen gewerkt hebben, zo willen wij ook nu verder werken. Een gemeente gebouwd op een Bijbels fundament en waar ieder lid verbonden is met het Hoofd, Jezus Christus. Zodat ook wij tot zegen mogen zijn op onze plek, in onze tijd.

Bekijk het jaarverslag van BCC Nederland

→ Download het jaarverslag